ORGANIZACJA > Jednostki ochrony p.poz.

    W myśl art. 15 Ustawy o ochronie przeciwpożarowej[1], jednostkami ochrony przeciwpożarowej są:

1)       jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej.

a)   Komenda Główna,

b)   komenda wojewódzka,

c)   komenda powiatowa (miejska), w skład której wchodzą jednostki ratowniczo-gaśnicze,

d)   Szkoła Główna Służby Pożarniczej, pozostałe szkoły oraz ośrodki szkolenia,

e)  jednostki badawczo-rozwojowe,

f)   Centralne Muzeum Pożarnictwa.[2]

2)      jednostki organizacyjne wojskowej ochrony przeciwpożarowej,

3)       zakładowa straż pożarna,

4)       zakładowa służba ratownicza,

5)       gminna zawodowa straż pożarna,

6)       powiatowa (miejska) zawodowa straż pożarna,

7)       terenowa służba ratownicza,

8)       ochotnicza straż pożarna,

9)       związek ochotniczych straży pożarnych,

10)    inne jednostki ratownicze.

Państwowa Straż Pożarna została powołana jako zawodowa, umundurowana i wyposażona w specjalistyczny sprzęt formacja, przeznaczona do walki
z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.

Do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy:

1) rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń,

2)        organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń,

3)      wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych
w czasie klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze,

4)  kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności,

5)   nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych,

6)   prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony ludności.[3]

     Państwowa Straż Pożarna jest organizatorem krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[4].

Działalność organów i jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej kontroluje i nadzoruje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, który jest jednocześnie Szefem Obrony Cywilnej Kraju oraz Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo- gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest przełożonym strażaków pełniących służbę w Państwowej Straży Pożarnej.

Zadania i kompetencje Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa wykonują:

 1)  wojewoda przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, jako kierownika straży wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie,

2)   komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.[5]

 Zadania i organizację Państwowej Straży pożarnej określa  Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej[6] – 19-krotnie nowelizowana.
W Siłach Zbrojnych RP zadania PSP przewidziane w powyższej ustawie wykonywane są przez Wojskową Ochronę Przeciwpożarową (WOP).

Zakres tych zadań określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 1992 r. w sprawie zasad i trybu wykonywania zadań przez Wojskową Ochronę Przeciwpożarową[7].

W szczególności są to następujące czynności:

-  organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie walki z pożarami oraz likwidacji innych miejscowych zagrożeń na terenach będących
w zarządzie Sił Zbrojnych,

- udzielanie pomocy PSP w prowadzeniu akcji ratowniczych, a także wykonywanie pomocniczych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń na rzecz innych służb ratowniczych, poza terenami będącymi w zarządzie Sił Zbrojnych,

-  rozpoznawanie zagrożenia pożarowego i innych miejscowych zagrożeń na terenach będących w zarządzie Sił Zbrojnych oraz egzekwowanie ich usunięcia,

-  szkolenie kadry dla potrzeb WOP i ochrony przeciwpożarowej w Siłach Zbrojnych,

-   podejmowanie działań organizacyjno-technicznych usprawniających system alarmowania i współdziałania WOP z jednostkami PSP oraz innymi służbami ratowniczymi w ramach  krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,

-   sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie przeciwpożarowej na terenach będących w zarządzie Sił Zbrojnych.

                Strukturę organizacyjną WOP tworzą:

1)     Szef WOP i podległy mu Inspektorat WOP,

2)     szefowie okręgowi WOP i podległe im okręgowe Inspektoraty WOP,

3)     szefowie delegatur okręgowych WOP i podległe im delegatury oraz wojskowe straże pożarne.

                Szczegółową organizację jednostek WOP oraz siedziby i terytorialny zasięg działania delegatur okręgowych inspektoratów określa Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, po zasięgnięciu opinii Szefa WOP.[8]

                Zadania i czynności w jednostkach organizacyjnych WOP są realizowane przez żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową (posiadających kwalifikacje pożarnicze), strażaków PSP wyznaczonych do pełnienia służby w WOP oraz pracowników posiadających kwalifikacje pożarnicze[9].

              W poszczególnych zakładach pracy, jednostkach wojskowych, gminach miastach, powiatach na określonym terenie mogą działać zawodowe straże pożarne i służby ratownicze.

              Organizację i szczegółowe zasady funkcjonowania zakładowej straży pożarnej, zakładowej służby ratowniczej, gminnej zawodowej straży pożarnej, terenowej służby ratowniczej oraz innych jednostek ratowniczych - określą osoby prawne lub fizyczne je tworzące, w porozumieniu i pod nadzorem komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej właściwego ze względu na teren działania[10].

              Podmiot, który zdecyduje się na utworzenie jednostki ochrony przeciwpożarowej, zobowiązany jest do utworzenia jej schematu organizacyjnego oraz szczegółowych zasad funkcjonowania. Musi jednak uczynić to w porozumieniu i pod nadzorem właściwego ze względu  na teren działania przyszłej jednostki, komendanta wojewódzkiego PSP. Chodzi bowiem o to, aby znajdujące się poza strukturami organizacyjnymi PSP jednostki ochrony przeciwpożarowej, były zorganizowane i funkcjonowały zgodnie z obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi i pod merytoryczną kontrolą instytucji odpowiadającej za realizację polityki państwa w zakresie ochrony przeciwpożarowej na terenie danego województwa, muszą one ponadto spełniać określone wymogi, a więc powinny być jednostkami umundurowanymi i wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt, a zatrudnieni w nich pracownicy posiadać odpowiednie kwalifikacje i warunki psychofizyczne. Te ostatnie zostały wyszczególnione w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia  8 grudnia 1998 r. w sprawie wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych oraz dotyczących warunków fizycznych
i psychicznych osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, a także w zakresie kwalifikacji zawodowych innych osób wykonujących czynności  z zakresu ochrony przeciwpożarowej[11].

              Na terenie wsi i małych miast ważnym elementem zabezpieczenia operacyjnego terenu są Ochotnicze  Straże Pożarne.

Wybrane zagadnienia pracy dyplomowej:

ORGANIZACJA  I  ZASADY  FUNKCJONOWANIA  OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH I  ICH  ZWIĄZKU  W  OCHRONIE  PRZECIWPOŻAROWEJ  RP

Opracował : Andrzej Osuch