ORGANIZACJA > Zapobieganie pożarom

    Jednym z zadań ochrony przeciwpożarowej jest zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Pod tym pojęciem rozumie się:

-          zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej nieruchomościom
i ruchomościom,

-          tworzenie warunków organizacyjnych i formalno – prawnych, zapewniających ochronę ludzi i mienia, a także przeciwdziałających powstawaniu lub minimalizujących skutki pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.[1]

Zastosowane określenie; „zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej ...”  wynika z treści art. 4 i 6 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, prawa budowlanego, ustawy o lasach oraz przepisów wykonawczych.
W praktyce chodzi o stworzenie rozwiązań architektonicznych, zastosowania odpowiedniego wyposażenia, dostępu do środków ochrony itp..

Natomiast „tworzenie warunków organizacyjnych i formalno-prawnych....” to właściwy system przepisów prawnych i przedsięwzięć organizacyjnych (np. powołanie odpowiednich służb, stworzenie systemu powiadamiania, mobilizacji członków jednostek ratowniczych itp.), mających na celu zapewnienie ochrony ludzi i mienia przed skutkami zagrożeń.[2]

Osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem.

Powyższe podmioty, a także właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych.[3] Zarówno Kodeks karny[4], jak i Kodeks wykroczeń[5] precyzują rodzaje przestępstw i wykroczeń oraz sankcje przewidziane za ich popełnienie.

          Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnych opracowała „Wykaz wykroczeń za które funkcjonariusze PSP upoważnieni są do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego”[6], oparty i stanowiący szczegółowe rozwinięcie treści artykułu 82 § 1 Kodeksu wykroczeń. 

Ujmuje on 86 sytuacji, stanowiących wykroczenie i jest realizowany w toku działań kontrolno-rozpoznawczych PSP.

          Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową, obowiązany jest w szczególności:

 1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań budowlanych, instalacyjnych
i technologicznych,

2)  wyposażyć budynek, obiekt lub teren w sprzęt pożarniczy i ratowniczy oraz środki gaśnicze,

3)  zapewnić konserwację i naprawy sprzętu oraz urządzeń określonych w pkt 2, zgodnie z zasadami i wymaganiami gwarantującymi sprawne i niezawodne ich funkcjonowanie,

4)  zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji,

5)  przygotować budynek, obiekt lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej,

6)  zaznajomić pracowników z przepisami przeciwpożarowymi,

7)  ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.[7]

Wymagania przeciwpożarowe dotyczące procesów technologicznych powinny być zawarte w instrukcjach technologiczno-ruchowych, a dotyczące obiektów użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego – w instrukcjach bezpieczeństwa pożarowego.

                Zapewnienie odpowiednich warunków ewakuacji oznacza zastosowanie określonych rozwiązań konstrukcyjnych budynku lub obiektu, zainstalowania urządzeń technicznych oraz określenia zasad prowadzenia ewakuacji w określonych warunkach.

                Stworzenie warunków do prowadzenia skutecznych działań ratowniczych oznacza:

-  zapewnienie środków alarmowania straży pożarnych i innych służb,

-   umożliwienie im dojazdu do budynku, obiektu i terenu,

-   udostępnienie dokumentacji dot. warunków budowlanych, procesów technologicznych, planów  ewakuacyjnych itp.

-   wykonanie urządzeń ułatwiających prowadzenie działań (hydranty, baseny przeciwpożarowe, cieki wodne, stałe drabiny pożarowe, tzw. „suche piony” itp.)[8]

Szczegółowe wymagania w zakresie dróg dojazdowych oraz przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego określone zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe.[9]

          Natomiast podstawowym przepisem ustalającym zasady bezpieczeństwa pożarowego jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.[10]  

          Powyższe rozporządzenie określa:

szczegółowe zasady ochrony przeciwpożarowej i zabezpieczenia przeciwpożarowego budynków, innych obiektów budowlanych i terenów oraz wyposażania ich w sprzęt, urządzenia przeciwpożarowe i ratownicze, a także               rodzaje budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w których jest wymagana instalacja sygnalizacyjno-alarmowa.

          Ponadto przepisy szczegółowe określone są również w rozporządzeniach i zarządzeniach innych ministrów dotyczące bezpieczeństwa pożarowego w zakładach, obiektach i terenach podlegających ich nadzorowi oraz w Polskich Normach.   

        Ścisły związek z powyższymi zagadnieniami mają czynności kontrolno-rozpoznawcze.  Prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych - prawo do nakładania grzywny w drodze postępowania mandatowego  mają uprawnieni strażacy pełniący służbę w Państwowej Straży Pożarnej oraz osoby upoważnione przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.[11]

       Członkowie ochotniczych straży pożarnych mogą również uczestniczyć w przeglądach przeprowadzanych przez gminy w ramach realizacji zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej.[12]

        Zasady przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych określił Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozporządzeniu z dnia
19 stycznia 1998 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz osób uprawnionych do ich przeprowadzania.[13]

Wybrane zagadnienia pracy dyplomowej:

ORGANIZACJA  I  ZASADY  FUNKCJONOWANIA  OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH I  ICH  ZWIĄZKU  W  OCHRONIE  PRZECIWPOŻAROWEJ  RP

Opracował : Andrzej Osuch