Ochotnicza Straż Pożarna w Oleszycach

Zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej koszty funkcjonowania jednostek ochrony przeciwpożarowej pokrywane są z:

c) dochodów instytucji ubezpieczeniowych, ubezpieczających osoby prawne i fizyczne,

d) środków własnych podmiotów, które uzyskały zgodę na utworzenie jednostki ochrony przeciwpożarowej[1]

Koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej ochotniczej straży pożarnej ponosi gmina. Ponadto z kasy gminy pokrywane są koszty umundurowania i ubezpieczenia członków ochotniczych straży pożarnych[2].

W kosztach funkcjonowania jednostek OSP uczestniczy również budżet państwa; w sytuacji gdy jednostki te działają w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Tryb i zasady finansowania unormowane są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 października 1999 r. w sprawie trybu i zasad przyznawania dotacji z budżetu państwa na funkcjonowanie jednostek ochrony przeciwpożarowej[3]. Wysokość środków finansowych oraz ich podział między jednostkami OSP działającymi w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego określana jest corocznie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w drodze rozporządzenia.

Koszty szkolenia pożarniczego członków ochotniczych straży pożarnych obciążają Państwową Straż Pożarną. Obowiązek nieodpłatnego szkolenia członków OSP przez PSP dotyczy tylko tych członków, którzy biorą (bądź mają wziąć) bezpośredni udział w działaniach ratowniczych[4].

Inaczej rzecz wygląda w przypadku OSP funkcjonującej w budynku, obiekcie lub na terenie nie będącym własnością albo nie użytkowanym lub nie zarządzanym przez gminę, t.j. jednostki organizacyjnej wojskowej ochrony przeciwpożarowej, zakładowej straży pożarnej, zakładowej służby ratowniczej, gminnej zawodowej straży pożarnej, powiatowej (miejskiej) zawodowej straży pożarnej, terenowej służby ratowniczej i innej jednostki ratowniczej. Strażaków tych jednostek Państwowa Straż Pożarna może szkolić, ale odpłatnie[5]. Szczegółowe zasady w tym zakresie zawiera zarządzenie Nr 44 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 kwietnia 1992 r. w sprawie odpłatności za szkolenie pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej, oraz członków niektórych ochotniczych straży pożarnych, prowadzonych przez Państwową Straż Pożarną[6].

Państwowa Straż Pożarna jest również obowiązana do przekazywania nieodpłatnie technicznie sprawnego, zbędnego sprzętu i urządzeń ochotniczym strażom pożarnym, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej[7].

Nieruchomości, środki transportu, urządzenia i sprzęt pozostający
w dyspozycji ochotniczej straży pożarnej mogą być odpłatnie wykorzystywane do działalności innej niż ochrona przeciwpożarowa pod warunkiem, że cele na które uzyskane z tego tytułu środki będą wykorzystywane, muszą być społecznie użyteczne i określone w statucie danej jednostki OSP.

W praktyce może to być dzierżawa części budynku na działalność kulturalną lub oświatową, wypożyczenie pojazdów lub urządzeń do usunięcia jakiejś awarii itp. Środki uzyskane z tego tytułu stanowią dochody własne jednostki.

Do odpłatnego wykorzystania nie mogą jednak być przeznaczone składniki majątku ochotniczej straży pożarnej, które zostały sfinansowane ze środków budżetu państwa dla zapewnienia gotowości bojowej jednostki, w przypadku włączenia jej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[8].

W kosztach funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych uczestniczą również instytucje ubezpieczeniowe, które są ustawowo zobowiązane przekazywać corocznie 10 % sumy wpływów uzyskanych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia na określone cele ochrony przeciwpożarowej. Po 50 % powyższej kwoty otrzymują Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej oraz Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. Dysponentem tych środków jest Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej oraz Prezydium Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych[9]. Uzyskane środki mogą być przeznaczone wyłącznie na cele ochrony przeciwpożarowej, a w szczególności na:

a) zapewnienie gotowości bojowej jednostek ochrony przeciwpożarowej (w tym ochotniczych straży pożarnych), zwłaszcza na:

- zakup urządzeń i sprzętu przeciwpożarowego, specjalistycznej odzieży ochronnej oraz chemicznych środków gaśniczych,

- pokrywanie kosztów zakupu paliwa, olejów i smarów oraz na remonty generalne środków transportu,

b) budowę i modernizację obiektów strażnic w zakresie nie sfinansowanym z budżetu państwa , a także na:

- badania naukowe i działalność racjonalizatorską w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i innych zagrożeń,

W przypadku ochotniczych straży pożarnych rozdziału środków dokonuje Prezydium Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.

Aby to nastąpiło ochotnicza straż pożarna musi wystąpić z wnioskiem przekazanym za pośrednictwem właściwego terytorialnie zarządu wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, wraz z opinią właściwego terytorialnie zarządu powiatowego tego Związku.

Ochotnicze Straże Pożarne uzyskują również dochody ze składek członkowskich, darowizn, zbiórek publicznych[11] oraz prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość składek członkowskich określa walne zebranie. Darowizny mogą pochodzić od osób prawnych, bądź fizycznych[12]. Darczyńca może darowiznę (do wysokości nie przekraczającej 10 % dochodu) przeznaczoną na budowę strażnic jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz ich wyposażenie i utrzymanie, odliczyć z podstawy opodatkowania[13].

Działalność gospodarczą OSP może prowadzić według zasad określonych
w odrębnych przepisach. Sprawę podatku dochodowego od tej działalności reguluje ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania[14]. Dochody jednostek organizacyjnych ochotniczej straży pożarnej w części przeznaczonej na cele statutowe wolne są od podatku[15]. Ochotnicze straże pożarne mają jednak obowiązek składać deklaracje o wysokości dochodu do właściwego urzędu skarbowego. Jeżeli jednak całość dochodów OSP przeznaczają na działalność statutową, to powinny one wystąpić do urzędu skarbowego o zwolnienie z obowiązku sporządzania takiej deklaracji[16].

Ochotnicze straże pożarne w zakresie spraw finansowych funkcjonują na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości[17].

Jednostka może do prowadzenia swoich spraw zatrudniać pracowników (np. gospodarzy, księgowych itp.)[18].

[1] Art. 29 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. (Dz.U. 91.81.351 z późn. zm.).

[2] Na podstawie art.32 – tamże.

[3] Dz.U. 99.85.948 z dnia 18 października 1999 r.

[4] Na podstawie art. 35, ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. (Dz.U. 91.81.351 z późn. zm.).

[5] Na podstawie art. 35, ust. 2 – tamże.

[6] Dziennik Urzędowy MSW nr 2, poz. 36 z 1992 r.

[7] Art.31, ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. (Dz.U. 91.81.351 z późn. zm.).

[8] Na podstawie art. 37 – tamże.

[9] Na podstawie art.38 i 39 – tamże.

[10] § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad rozdziału środków finansowych przeznaczonych wyłącznie na cele ochrony przeciwpożarowej. (Dz.U. 99.53.564, zm. Dz.U. 00.15.195).

[11] Na mocy ustawy z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych. (Dz.U. 33.22.162 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 lipca 1934 r. o sposobach przeprowadzania zbiórek publicznych oraz kontroli nad tymi zbiórkami. (Dz.U.34.69.638 z dnia 31 lipca 1934 r. z późn. zm.)

[12] Na podstawie statutu OSP. ZG ZOSP RP.Warszawa 1996 r.

[13] Na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2000.14.176 – tekst jednolity z późn. zm.).

[14] Dz.U. 2000.54.654 – tekst jednolity z późn.zm

[15] Na podstawie art.17, pkt 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania. (Dz.U. 2000.54.654 – tekst jednolity z późn.zm.).

[16] Na podstawie art.25, ust. 5 – tamże.

[17] Dz.U. 94.121.591.

[18] Na podstawie art.2, ust.3 ustawy z dnia 07 kwietnia 1991 r. Prawo o stowarzyszeniach. (Dz.U. 2001.75.855 – tekst jednolity).

ORGANIZACJA I ZASADY FUNKCJONOWANIA OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH I ICH ZWIĄZKU W OCHRONIE PRZECIWPOŻAROWEJ RP